Τελευταία ενημέρωση: 13 Μαΐου 2022
Περίληψη: Μονομερής βλαπτική μεταβολή. Ο εργοδότης μετά από προσφυγή του εργαζόμενου στην Επιθεώρηση εργασίας, ορμώμενος από εκδικητικότητα, τον αντιμετώπιζε με απαξιωτική συμπεριφορά, αποσκοπώντας να τον εξωθήσει σε οικειοθελή αποχώρηση, αποφεύγοντας έτσι την καταβολή αποζημίωσης απόλυσης. Επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω προσβολής της προσωπικότητάς του, που επήλθε από τη βάναυση συμπεριφορά του νομίμου εκπροσώπου της εναγομένης με τις ύβρεις και τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς που εκστόμισε εναντίον του κατά την ώρα της εργασίας ενώπιον τρίτων προσώπων. Δικαίωμα του εργαζομένου να θεωρήσει τη μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας του ως καταγγελία της εργασιακής σύμβασης από την πλευρά του εργοδότη και να αξιώσει συνακόλουθα την καταβολή αποζημίωσης απόλυσης. Απορριπτέο λόγω αοριστίας το αίτημα για αμοιβή και αποζημίωση για την απασχόληση του ενάγοντος κατά τις Κυριακές, καθώς δεν προσδιορίζει τις συγκεκριμένες ημερομηνίες που ήταν ημέρα Κυριακή. Επιδικάζει στον εργαζόμενο το συνολικό ποσό των 5.979,20 Ευρώ.
ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
Αριθμός απόφασης 555/2014
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Ειδική διαδικασία εργατικών διαφορών
Αποτελούμενο από το δικαστή Αλέξανδρο Οικονόμου, Πρόεδρο Πρωτοδικών, τον οποίο όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Πρωτοδικείου Αθηνών και το γραμματέα Θεόδωρο Βλαχάκη.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του στις 12-11-2013 για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ :
του ενάγοντος …………………, κατοίκου ……………., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου του, Δημητρίου Βλαχόπουλου
της εναγόμενης ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία «……………………………..» εδρεύουσας στο …………….. και νομίμως εκπροσωπούμενης, από ……………….., που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου του Πέτρου Σταυριανού.
Ο ενάγων ζητεί να γίνει δεκτή η από 6-9-2012 (αρ. κατάθεσης ………/……../6-9-2012) αγωγή του, που προσδιορίσθηκε για την δικάσιμο της 9-11-2012 και μετ’αναβολή για την παρούσα δικάσιμο και γράφτηκε στο πινάκιο.
Κατά την συζήτηση της υπόθεσης οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων ανέπτυξαν τους ισχυρισμούς τους και ζήτησαν να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και τις προτάσεις τους.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη αγωγή, ο ενάγων ζητεί, με απόφαση προσωρινώς εκτελεστή, Α) να αναγνωριστεί ότι η περιγραφείσα στην αγωγή συμπεριφορά του νομίμου εκπροσώπου της εναγόμενης συνιστά μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων συμβάσεως εργασίας του και Β) να υποχρεωθεί η εναγόμενη, εργοδότρια αυτού με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, να του καταβάλει [α] ποσό 2.498,84 ευρώ ως αποζημίωση απόλυσης, λόγω άτακτης καταγγελίας της εναγόμενης, δια μονομερούς βλαπτικής μεταβολής των εργασιακών όρων, που συνίστατο σε ανάρμοστη συμπεριφορά του νομίμου εκπροσώπου της, προσβάλλοντας κατά βάναυσο τρόπο την προσωπικότητά του, [β] ποσό 5.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση από την ηθική βλάβη που υπέστη, [γ] ποσό 1.606,40 ευρώ για αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας και επίδομα αδείας 2012 και ποσό 373,96 ευρώ για επίδομα Πάσχα, [δ] ποσό 4.246,91 ευρώ για καθυστερούμενες αποδοχές υπερεργασίας, [ε] ποσό 1.992,37 ευρώ για εργασία τις Κυριακές και ποσό 1.200,99 ευρώ για εργασία κατά τη νύχτα, και επικουρικά με βάση τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού. Η αγωγή, εκδικαζόμενη κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 663 έως 676 Κ.Πολ.Δ., εισάγεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου αρμοδίως κατ’ άρθρα 7, 9, 14 παρ. 2, 16 αρ. 2 και 25 αρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παραδεκτώς ασκείται, δεδομένου ότι δεν απαιτείται η καταβολή του τέλους δικαστικού ενσήμου, και έχει ασκηθεί όσον αφορά το αίτημα για επιδίκαση αποζημίωσης απόλυσης, εντός της εξάμηνης αποσβεστικής προθεσμίας του άρθ. 6 παρ. 2 του ν. 3198/1955, με δεδομένο ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας του έγινε την 8-3-2012 και η αγωγή ασκήθηκε την 7-9-2012 (βλ. υπ’αρ. …../8-3-2012 έκθεση επίδοσης και ……/7-9-2012 έκθεση επίδοσης του Δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Κων/νου Λεράκη), απορριπτομένης ως ουσία αβάσιμης της σχετικής έντασης της εναγομένης, και είναι ορισμένη, πλην του κονδυλίου που αφορά τις αποδοχές για την εργασία κατά τις Κυριακές, το οποίο κρίνεται απορριπτέο ως αόριστο, καθόσον ο ενάγων δεν προσδιορίζει τις συγκεκριμένες ημερομηνίες που ήταν ημέρα Κυριακή, κατά τις οποίες ο ενάγων εργάστηκε, πέραν των προβλεπομένων από τη σύμβασή του ημερών, ώστε να μπορεί το Δικαστήριο να εκτιμήσει το περιεχόμενό της και να κρίνει ορθώς. Είναι δε νόμιμη σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 57 παρ. 1 εδ. α’ 59, 299, 648 παρ. 1, 653 και 655 εδ. α’ – β’ και 914 επ. του Α.Κ., 1, 3 και 7 Ν. 2112/1920, 1 έως 5 α.ν. 539/1945, 2 και 5 Ν. 3198/1955, 3 ν.δ. 3755/1957, 3 παρ. 16 Ν. 4504/1966, 1 παρ. 2 – 3 Ν. 4547/1966, 1 παρ. 1 Ν. 1082/1980, 1 Ν. 3302/2004, του άρθρου μόνου του Ν. 133/1975 και της Υ.Α. 19040/1981, πλην της επικουρικής βάσης που στηρίζεται στις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού, που ελέγχεται ως αόριστη, λόγω του ότι η εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού αγωγή είναι επιβοηθητικής φύσης και ασκείται μόνον όταν λείπουν οι προϋποθέσεις της εκ της συμβάσεως αγωγής, σε περίπτωση που στηρίζεται στα ίδια περιστατικά, στο δε δικόγραφο της ένδικης αγωγής δεν γίνεται ούτε επίκληση ακυρότητας της σύμβασης εργασίας ούτε επίκληση περιστατικών που να συνεπάγονται ακυρότητά της, για να μπορούν οι αξιώσεις του ενάγοντος να θεμελιωθούν στις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού. Περαιτέρω, και στην περίπτωση που η βάση της αγωγής από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό σωρεύεται, κατά δικονομική επικουρικότητα (αρθρ. 219 ΚΠολΔ), υπό την ενδοδιαδικαστική αίρεση της απορρίψεως της κύριας βάσεως αυτής από τη σύμβαση εργασίας, δεν είναι νόμιμη στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 904επ. του ΑΚ (Ολ.ΑΠ 22/2003, ηλ. Δ/νση ΝΟΜΟΣ). Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν.
Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, εξετασθέντων στο ακροατήριο αυτού του δικαστηρίου (που περιέχονται στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του), την υπ’ αρ. …../14-11-2013 ένορκη βεβαίωση του Ειρηνοδίκη Αθηνών, που λήφθηκε μετά από γνωστοποίηση του ενάγοντος, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου, ληφθείσα προς αντίκρουση του περιεχομένου της κατάθεσης του μάρτυρα του ενάγοντος και τα έγγραφα που νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Δυνάμει σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, που καταρτίστηκε στην Αθήνα, την 1-9-2009, η εναγόμενη προσέλαβε τον ενάγοντα ως οδηγό φορτηγού με άδεια οδήγησης γ’ κατηγορίας για την επιχείρηση που διατηρεί με αντικείμενο την εμπορία βιολογικών αγροτικών προϊόντων. Από το καλοκαίρι του 2010, ωστόσο, η εναγομένη καθυστερούσε σημαντικά και τακτικά πλέον την καταβολή των μηνιαίων αποδοχών του ενάγοντος, ώστε να αναγκαστεί ο ενάγων να προσφύγει στις 2-1-2012 στην οικεία επιθεώρηση εργασίας, ζητώντας από τον αρμόδιο υπάλληλο να παρέμβει για να του καταβληθούν οι οφειλόμενες αποδοχές του. Στη συνέχεια, ο νόμιμος εκπρόσωπος της εναγομένης, προφανώς εκνευρισμένος από την στάση του ενάγοντος, τον απέπεμψε από την εργασία του, με προφορική εντολή του την 5-1-2012, ενώ την ίδια ημέρα κατέθεσε στον ΟΑΕΔ αναγγελία δήθεν οικειοθελούς αποχώρησής του από την εναγομένη. Μετά από διαπραγματεύσεις των ως άνω αντιδίκων και με την παρέμβαση της επιθεώρησης εργασίας, η εναγομένη ανακάλεσε την προφορική απόλυσή του, ζητώντας από τον ενάγοντα να επιστρέψει στην εργασία του. Ο τελευταίος, λόγω της μη προσήκουσας καταβολής των οφειλομένων αποδοχών του έως εκείνο το χρονικό διάστημα, άσκησε επίσχεση εργασίας στις 8-2-2012, με γνωστοποίηση της εναγομένης. Ακολούθως, στις 24-2-2012, η εναγομένη, κατέβαλε στο ενάγοντα τις δεδουλευμένες αποδοχές του και τους μισθούς υπερημερίας, χωρίς όμως να του καταβάλει την αμοιβή του από υπερεργασία, εργασία κατά τις Κυριακές και κατά τη νύχτα, όπως ο ενάγων διεκδικούσε και απαιτούσε. Τελικά ο ενάγων επέστρεψε στις 28-2-2012 στην εργασία του, όμως, αντιμετώπισε την απαξιωτική για το πρόσωπό του συμπεριφορά του νομίμου εκπροσώπου της εναγομένης, ο οποίος προέβη σε εκστόμιση εκφράσεων όπως « από ‘δω και πέρα θα σε κάνω να φτύσεις αίμα, εγώ δεν σηκώνω πουστιές, μαλάκα, κωλόπαιδο» και «ήρθες από την Αλβανία να μας κάνεις και τον μάγκα». Ο ενάγων αναγκάστηκε να καλέσει σε βοήθεια την αστυνομία, λόγω της ανησυχίας που ενέσπειρε μέσα του η ως άνω συμπεριφορά του εκπροσώπου της εναγομένης. Στις 7-3-2012, ο ενάγων, με την από 7-3-2012 εξώδικη διαμαρτυρία που επιδόθηκε στην εναγομένη, στις 8-3-2012, της δήλωσε ότι υπό τις ανωτέρω συνθήκες ήταν αδύνατο να παραμείνει στην εργασία του και από την ημέρα εκείνη έπαυσε να προσέρχεται και να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην εναγομένη. Από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία προέκυψε ότι η ανωτέρω ανάρμοστη και βάναυση συμπεριφορά του εκπροσώπου της εναγομένης αποσκοπούσε στο να εξαναγκάσει τον ενάγοντα να αποχωρήσει από την εργασία του, ενόψει του ότι η εναγομένη, αν τον απέλυε, θα έπρεπε να του καταβάλει και τη νόμιμη αποζημίωση, και πράγματι, εξαιτίας της συμπεριφοράς αυτής, δημιουργήθηκαν τέτοιες συνθήκες, ώστε να καθίσταται αδύνατη η συνέχιση της εργασίας του ενάγοντος στην ως άνω επιχείρηση, μετά τις ταπεινώσεις τις οποίες υπέστη από τον εργοδότη της, και μάλιστα ενώπιον τρίτων. Η συμπεριφορά αυτή αποτελεί μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της σύμβασης εργασίας του, την οποία ο ενάγων δικαιούνταν να θεωρήσει, κατά τη διάταξη του άρθρου 7 του ν. 2112/1920, ως καταγγελία της εργασιακής σχέσης του (βλ. Βλαστός, Ατομικές εργασιακές σχέσεις, εκδ. 2006, σ. 910, 1141, 1145, 1146, 1151 και 1155 και εκεί παρατιθέμενη σύμφωνη νομολογία, Ντάσιος, εργατικό δικονομικό δίκαιο, τόμος Α’/1 1995, παρ. 404, σελ. 492, Λαναράς, 1999, σελ. 159, ΕφΘεσ1764/1999, ΝΟΜΟΣ). Είναι δε η καταγγελία αυτή άκυρη, αφού δεν ήταν έγγραφη, ούτε καταβλήθηκε στον ενάγοντα η νόμιμη αποζημίωση και ο ενάγων την προσβάλει ως τέτοια με την από 7-3-2012 εξώδικη δήλωσή του, που προαναφέρθηκε. Αρα, η εναγομένη, υποχρεούται να του καταβάλει τη νόμιμη αποζημίωση. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι ο ενάγων κατά την ως άνω ημεροχρονολογία λάμβανε μηνιαίες μεικτές αποδοχές (συμφωνηθείς μηνιαίος συμβατικός μισθός) ανερχόμενες στο ποσό των 1.070,93 ευρώ. Με βάση τα προλεχθέντα, ο ενάγων δικαιούται αποζημίωση, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 2112/1920, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ανέρχεται για τους μισθωτούς που την 8-3-2012 είχαν, όπως ο ενάγων, συμπληρώσει 2 έτη προϋπηρεσίας σε 2 μηνών μηνιαίες αποδοχές (πλέον 1/6 επιδόματα εορτών). Κατά συνέπεια, η εναγομένη του οφείλει το ποσό των (1.070,93X2’Χ1/6 εκ 356,98 ευρώ)=2.498,84 ευρώ. Επίσης, επιπλέον της ανωτέρω αποζημίωσης, η εναγόμενη του οφείλει αποζημίωση από μη ληφθείσα άδεια του έτους 2012 και το αντίστοιχο επίδομα αδείας, ήτοι 1.606,40 ευρώ (1070,93 ευρώ +535,47 ευρώ) και για Δώρο Πάσχα 2012 το ποσό των 373,96 ευρώ (1 ημερομίσθιο για κάθε 8ήμερο εργασίας από 1-1-2012 έως 7-3-2012 εκ 42,84 ευρώ το καθέναΧ8,38 οκταήμερα και το γινόμενο προσαυξημένο κατά την αναλογία του επιδόματος αδείας). Από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι ο ενάγων εργάστηκε σε καθεστώς υπερεργασίας και κατά τη νύχτα, αφού και τα αντίγραφα των ταχογράφων που προσκομίζονται δείχνουν ότι αυτός αναλάμβανε υπηρεσία στις 6 το πρωί και τελείωνε στις 14.30. Τέλος, ο ενάγων δικαιούται να λάβει χρηματική ικανοποίηση ποσού 1.500 ευρώ λόγω ηθικής βλάβης και ειδικότερα παράνομης προσβολής της προσωπικότητάς του, που επήλθε από την βάναυση συμπεριφορά του νομίμου εκπροσώπου της εναγομένης με τις ύβρεις και τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς που εκστόμισε εναντίον του κατά την ώρα της εργασίας ενώπιον τρίτων προσώπων, όπως προαναφέρθηκαν, και τη συνακόλουθη ηθική μείωση του ως εργαζόμενου και ανθρώπου, ποσό που κρίνεται εύλογο αφού ληφθούν υπ’ όψιν το προσβληθέν έννομο αγαθό του ενάγοντος (υπόληψη), ο τρόπος, η βαρύτητα και οι περιστάσεις της προσβολής, ο αριθμός τρίτων προσώπων που έλαβαν γνώση (συνάδελφοί του), ο βαθμός πταίσματος της εναγόμενης (δόλος) το επάγγελμα και η κοινωνική θέση του ενάγοντος και η περιουσιακή κατάσταση των διαδίκων (για τις παραπάνω προϋποθέσεις επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης ηθικής βλάβης, λόγω προσβολής της προσωπικότητας του εργαζόμενου από μονομερή βλαπτική μεταβολή με υπηρεσιακή υποβάθμιση του, βλ. σχετ. Βλαστός, ο.π., σ.1140, 1143, 1145, 1146, 1150, 1156, 1157, 1158, 1160).
Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η κρινόμενη αγωγή να γίνει εν μέρει δεκτή ως κατ’ ουσίαν βάσιμη, ήτοι [α] να υποχρεωθεί η εναγόμενη να καταβάλει στον ενάγοντα το συνολικό ποσό των (αποζημίωση απόλυσης 2.498,84 ευρώ + για αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας και επίδομα αδείας 2012 1.606,40 ευρώ+ επίδομα Πάσχα 373,96 ευρώ+χρηματική ικανοποίηση ηθικής βλάβης 1.500 ευρώ =) 5.979,20 ευρώ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας για το ποσό της αποζημίωσης από τις 9-3-2012, ήτοι την επομένη από την επίδοση της εξώδικης δήλωσης του ενάγοντος προς την εναγομένη ότι θεωρεί τις ενέργειές της μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας του που συνιστά άτακτη καταγγελία της σύμβασής του και ότι έπαυσε να προσφέρει τις υπηρεσίες του, κατά παραδοχή του εν λόγω παρεπόμενου αγωγικού αιτήματος ως προς την κύρια βάση του, για το ποσό της αποζημίωσης και του επιδόματος αδείας 2012, από την 1-1-2013, για το δώρο Πάσχα 2012, από 1-5-2012 και για τη χρηματική ικανοποίηση από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση, [β] να κηρυχθεί η παρούσα απόφαση προσωρινώς εκτελεστή, διότι η καθυστέρηση εκτέλεσης της, μέχρι την τελεσιδικία της, δύναται να προκαλέσει σημαντική οικονομική ζημία στον ενάγοντα (γενόμενου δεκτού, ως νόμιμου κατ’ άρθρα 907 και 908 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. και ουσιαστικώς βάσιμου, του σχετικού παρεπόμενου αιτήματος της αγωγής), και [γ] να υποχρεωθεί η εναγόμενη στη καταβολή μέρους, αντίστοιχου της ήττας της, εκ της δικαστικής δαπάνης του ενάγοντος (κατά μερική παραδοχή του σχετικού νόμιμου αιτήματος του, κατ’ άρθρα 106, 178 παρ. 1, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.) κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων.
Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
Υποχρεώνει την εναγόμενη να καταβάλει στον ενάγοντα συνολικό ποσό πέντε χιλιάδων εννιακοσίων εβδομήντα εννέα ευρώ και είκοσι λεπτών (5.979,20 ευρώ), εκ των οποίων το ποσό της αποζημίωσης καταγγελίας με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από τις 9-3-2012 μέχρι την εξόφληση, το ποσό της αποζημίωσης από μη ληφθείσα άδεια και του επιδόματος αδείας 2012 νομιμοτόκως, από την 1-1-2013, το ποσό του δώρου Πάσχα 2012, από την 1-5-2012, και το ποσό των 1.500 ευρώ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.
Κηρύσσει την ως άνω καταψηφιστική διάταξη της παρούσας απόφασης προσωρινώς εκτελεστή.
Υποχρεώνει την εναγόμενη να καταβάλει στον ενάγοντα μέρος της δικαστικής δαπάνης του, το οποίο ορίζει σε ποσό τριακοσίων (300) ευρώ.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα, χωρίς να παρευρίσκονται οι διάδικοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους, στις 20 Φεβρουαρίου 2014