Τελευταία ενημέρωση: 6 Οκτωβρίου 2022
Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Εργοδοτική υποχρέωση η χορήγηση εκκαθαριστικού σημειώματος
Με τα άρθρα 18 του ν. 1082/1980 και 20 παρ. 2 του ν. 1469/1984 επιβάλλεται στον εργοδότη η υποχρέωση να χορηγεί, εφόσον πρόκειται περί φυσικού ή νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, κατά την εξόφληση των αποδοχών του εργαζόμενου, εκκαθαριστικό σημείωμα ή, σε περίπτωση εφαρμογής μηχανογραφικού συστήματος, ανάλυση μισθοδοσίας.
Και στις δύο περιπτώσεις οι πάσης φύσεως αποδοχές του εργαζόμενου και οι επ’ αυτών κρατήσεις θα πρέπει να απεικονίζονται αναλυτικά, δηλαδή να αναφέρονται τα επιμέρους χρηματικά ποσά που απαρτίζουν τις καταβληθείσες αποδοχές του εργαζόμενου, την αιτία καταβολής κάθε ποσού, το χρονικό διάστημα, στο οποίο αντιστοιχεί η καταβολή και τον χρόνο καταβολής.
H παραβίαση της ανωτέρω υποχρέωσης του εργοδότη συνεπάγεται διοικητικές κυρώσεις (του άρθρου 24 του ν. 3996/2011, όπως ισχύει).
Υπογραφή ανακριβών εξοφλητικών αποδείξεων – Δεν χάνει τα δικαιώματά του ο εργαζόμενος
Πολύ συχνά οι εργαζόμενοι αναγκάζονται, υπό καθεστώς εργοδοτικής πίεσης ή ακόμα και επ’ απειλή απόλυσης, να υπογράψουν έγγραφα, το περιεχόμενο των οποίων είναι ανακριβές.
Μία περίπτωση που συναντάται συχνά στην εργασιακή πραγματικότητα είναι εκείνη της ανακριβούς εξοφλητικής απόδειξης. Έτσι, ενώ ο εργαζόμενος δεν έχει λάβει τις οφειλόμενες αποδοχές του, εντούτοις, μην έχοντας περιθώριο αμφισβήτησης των ενεργειών του εργοδότη, αναγκάζεται να υπογράψει αποδείξεις, στις οποίες δηλώνεται αναληθώς ότι έχει εξοφληθεί πλήρως. Με άλλα λόγια, αναγκάζεται να υπογράψει ότι έλαβε τα χρήματά του, ενώ κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ.
Αν, στη συνέχεια, ο εργαζόμενος ασκήσει αγωγή κατά του εργοδότη, ζητώντας την καταβολή των αποδοχών του, το σύνηθες είναι ο εργοδότης να προσκομίζει στο δικαστήριο τις εξοφλητικές αποδείξεις που αναγκάστηκε να υπογράψει ο εργαζόμενος, για να αποδείξει ότι δεν του οφείλει τίποτα.
Πλην όμως, αν η εξοφλητική απόδειξη δεν είναι αναλυτική, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, δεν αναφέρει δηλαδή τα επιμέρους χρηματικά ποσά που φέρονται να καταβλήθηκαν, την αιτία καταβολής καθενός από αυτά, το χρονικό διάστημα στο οποίο αντιστοιχεί η καταβολή, καθώς και τον χρόνο καταβολής κάθε επιμέρους χρηματικού ποσού, τότε θεωρείται αόριστη και δεν λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο.
Για παράδειγμα, αν ο εργαζόμενος υπέγραψε έγγραφο στο οποίο δηλώνεται ανακριβώς ότι: «Έλαβα τον μισθό μου για τον Φεβρουάριο 2022 και δηλώνω ότι έχω εξοφληθεί πλήρως και ολοσχερώς και ότι δεν διατηρώ καμία άλλη αξίωση έναντι του εργοδότη μου», το έγγραφο αυτό είναι αόριστο και δεν έχει αποδεικτική αξία.
Άλλωστε, σύμφωνα με την πάγια επί του θέματος νομολογία, η δήλωση του εργαζόμενου ότι εξοφλήθηκαν όλες οι αξιώσεις του, που πηγάζουν από την εργασιακή σύμβαση, και ότι δεν έχει ούτε διατηρεί άλλη αξίωση κατά του εργοδότη, δεν συνιστά έγκυρη δήλωση για το ότι παραιτείται από τις αξιώσεις του, εάν δεν αναφέρονται στη δήλωση αυτή τα ποσά που καταβλήθηκαν κατά περίπτωση και για κάθε αιτία.
Συμπέρασμα
Με βάση όσα προεκτέθηκαν, ακόμη κι αν ο εργαζόμενος αναγκάστηκε να θέσει την υπογραφή του σε εξοφλητικές αποδείξεις, χωρίς, ωστόσο, στην πραγματικότητα να έχει πληρωθεί, η υπογραφή των εγγράφων αυτών δεν πρέπει να τον αποθαρρύνει από τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του, αφού, σύμφωνα με την πάγια νομολογία, μη αναλυτικές εξοφλητικές αποδείξεις δεν λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο.