Δικαιώματα εργαζόμενουΑνήλικοι εργαζόμενοι: Πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται η παροχή εργασίας από πλευράς τους

Τελευταία ενημέρωση: 18 Ιουλίου 2022

Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες

Απαγορεύσεις

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 136 ΑΚ: «Ο ανήλικος που συμπλήρωσε το δέκατο πέμπτο έτος μπορεί, με τη συναίνεση των προσώπων που ασκούν την επιμέλειά του, να συνάψει σύμβαση εργασίας ως εργαζόμενος».

Συνεπώς, ανήλικοι κάτω των δεκαπέντε (15) ετών απαγορεύεται να απασχοληθούν σε οποιαδήποτε εργασία (άρθρο 136 ΑΚ, άρθρο 51 Κ.Υ.Α.Ε. και άρθρο 4 π.δ. 62/1998).

Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η απασχόληση ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο (15^ο) έτος της ηλικίας τους, αποκλειστικά και μόνον εφόσον (α) έχουν συμπληρώσει το τρίτο (3^ο) έτος της ηλικίας τους και (β) πρόκειται για πολιτιστικές και συναφείς δραστηριότητες (π.χ. θεατρικές παραστάσεις, εκτελέσεις μουσικών έργων ή άλλες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, διαφημιστικά προγράμματα, επιδείξεις μόδας, ραδιοφωνικές ή τηλεοπτικές εγγραφές ή εκπομπές, κάθε είδους οπτικές ή και ακουστικές εγγραφές, εγγραφές σε “video”, κινηματογραφικές λήψεις, φωτογραφίσεις κ.λπ.), σύμφωνα με όσα ορίζει ο νόμος (άρθρο 5 π.δ. 62/1998).

Επιπλέον, ανήλικοι που έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο (15^ο) έτος της ηλικίας τους δεν επιτρέπεται να απασχολούνται σε εργασίες που (α) υπερβαίνουν αντικειμενικά τις φυσικές, πνευματικές, ψυχικές ή ψυχολογικές ικανότητές τους, (β) συνεπάγονται επιβλαβή έκθεσή τους σε παράγοντες τοξικούς ή καρκινογόνους ή που προκαλούν κληρονομικές γενετικές αλλοιώσεις ή που έχουν αρνητική επίδραση στο έμβρυο κατά την κυοφορία ή άλλη χρόνια επιβλαβή επίπτωση στον άνθρωπο, (γ) συνεπάγονται επιβλαβή έκθεσή τους σε ακτινοβολίες, (δ) παρουσιάζουν κινδύνους ατυχήματος, τους οποίους πιθανολογείται ότι οι νέοι δεν μπορούν να εντοπίσουν ή να προλάβουν, λόγω έλλειψης της αισθήσεως του κινδύνου ή λόγω έλλειψης πείρας ή έλλειψης κατάρτισης ή (ε) θέτουν σε κίνδυνο την υγεία λόγω υπερβολικά χαμηλών ή υψηλών θερμοκρασιών ή λόγω θορύβων ή κραδασμών (άρθρο 7 παρ. 3 π.δ. 62/1998).

Χρονικά όρια εργασίας ανηλίκων

Το επιτρεπόμενο χρονικό πλαίσιο παροχής εργασίας από πλευράς ανήλικου εργαζόμενου, συναρτάται άμεσα με την ηλικία και τις ανάγκες της σχολικής φοίτησής του. Με βάση τις ισχύουσες διατάξεις:

(α) Απαγορεύεται η υπερωριακή απασχόληση των ανηλίκων, ανεξάρτητα από την ηλικία αυτών (άρθρο 3 π.δ. 62/1998).

(β) Απαγορεύεται η νυχτερινή απασχόληση των ανηλίκων, ήτοι η απασχόλησή τους από τις 22:00 έως τις 06:00, ανεξάρτητα από την ηλικία αυτών (άρθρο 8 π.δ. 62/1998).

(γ) Ανήλικοι που δεν έχουν συμπληρώσει το δέκατο έκτο (16^ο) έτος της ηλικίας τους, καθώς και οι ανήλικοι μεταξύ δεκαέξι (16) και δεκαοκτώ (18) ετών, οι οποίοι φοιτούν σε γυμνάσια, λύκεια κάθε τύπου ή τεχνικές επαγγελματικές σχολές, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές, αναγνωρισμένες από το κράτος, απαγορεύεται να απασχολούνται περισσότερες από έξι (6) ώρες την ημέρα και τριάντα (30) ώρες την εβδομάδα (άρθρο 3 παρ. 2 π.δ. 62/1998). Επίσης, η ημερήσια απασχόλησή τους αρχίζει ή λήγει δύο (2) τουλάχιστον ώρες μετά τη λήξη ή πριν από την έναρξη των μαθημάτων, αντίστοιχα (άρθρο 3 παρ. 5 π.δ. 62/1998).

(δ) Ανήλικοι ηλικίας τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών, αλλά κάτω των δεκαοκτώ (18) ετών δικαιούνται ελάχιστη ανάπαυση διάρκειας δώδεκα (12) συνεχών ωρών για κάθε περίοδο εικοσιτεσσάρων (24) ωρών και ελάχιστη εβδομαδιαία ανάπαυση δύο (2) συνεχών ημερών, εκ των οποίων η μία να συμπίπτει με Κυριακή (άρθρο 9 π.δ. 62/1998).

Ειδικές ρυθμίσεις για το χρονικό πλαίσιο ανηλίκων κάτω των δεκαπέντε (15) ετών

Όσον αφορά σε παιδιά, ήτοι κάθε νέο που δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο (15^ο) έτος της ηλικίας του ή που υπόκειται ακόμη σε υποχρεωτική σχολική φοίτηση κατά τις κείμενες διατάξεις, τίθενται ειδικά χρονικά όρια εργασίας (άρθρο 5 παρ. 4 π.δ. 62/1998). Μεταξύ άλλων, για τα «παιδιά», κατά την έννοια του π.δ. 62/1998, προβλέπεται ελάχιστη ανάπαυση τουλάχιστον δεκατεσσάρων (14) ωρών για κάθε περίοδο εικοσιτεσσάρων (24) ωρών (άρθρο 5 παρ. 7 π.δ. 62/1998).

Προστασία της υγείας και της ασφάλειας των ανήλικων εργαζομένων

Λόγω της ευάλωτης φύσης των ανήλικων εργαζόμενων, στο άρθρο 6 του π.δ. 62/1998 προβλέπεται ρητά ότι ο εργοδότης υποχρεούται να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων νέων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τους ειδικούς κινδύνους και τις απαγορευμένες εργασίες.

Αμοιβή των ανήλικων εργαζομένων

Η αμοιβή των ανηλίκων ρυθμίζεται βάσει του κατώτατου ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη και σε αναλογία με τις ώρες απασχόλησής τους. Είναι, φυσικά, δυνατό να προβλεφθούν ευνοϊκότεροι όροι αμοιβής και εργασίας τόσο με ατομική σύμβαση, όσο και με συλλογικές συμβάσεις εργασίας.