Τελευταία ενημέρωση: 13 Μαΐου 2022
Περίληψη: Παροχή αδείας αποποίησης κληρονομίας, για λογαριασμό ανήλικου τέκνου. Η προθεσμία της αποποίησης, η οποία είναι τεσσάρων μηνών, τρέχει, εφόσον ο νόμος δεν διακρίνει, και κατά προσώπων ανίκανων προς δικαιοπραξία. Αποτελεί λόγο ανώτερης βίας, που αναστέλλει τη συμπλήρωση της τετράμηνης προθεσμίας, ο χρόνος από τότε που ο νόμιμος αντιπρόσωπος υπέβαλε στο δικαστήριο την αίτηση να του δοθεί η άδεια για αποποίηση, μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση. Χρέη κληρονομιάς και συμφέρον τέκνου. Ο θανών είχε οφειλή έναντι τράπεζας. Οι αιτούντες έχουν έννομο συμφέρον και προφανή ωφέλεια, ως ασκούντες τη γονική μέριμνα του τέκνου τους να αποποιηθούν στο όνομα και για λογαριασμό του την κληρονομιά, την οποία κατέλιπε κατά το χρόνο θανάτου του ο θανών. Δέχεται την αίτηση.
ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ
Διαδικασία Εκούσιας Δικαιοδοσίας
Αριθμός Απόφασης
10/2022
ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από την Ειρηνοδίκη Μαγδαληνή Μπίρκου και τη Γραμματέα Ειρήνη Σιγάλα.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του την 04-11-2021, για να δικάσει την υπόθεση:
ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ: 1) …….. του ………, ……….., με Α.Φ.Μ. …….,
2) ……….. του ………., ……….., με Α.Φ.Μ. ………., ως ασκούντων από κοινού τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου τους ………. του ……….. και της ……….. και
3) …………… του …….., κατοίκων όλων ………., οδός ………., αρ. .., οι οποίοι παραστάθηκαν ο πρώτος μετά και οι: δεύτερη και τρίτη διά του πληρεξούσιου δικηγόρου τους Δημητρίου Βλαχόπουλου.
Οι αιτούντες με την από 08-06-2020, με ΓΑΚ …../2020 και ΕΑΚ …/2020 αίτησή τους, ζητούν να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται σ’ αυτή. Η συζήτηση της υπόθεσης προσδιορίσθηκε αρχικά για τη δικάσιμο της 13-04-2021, οπότε και ματαιώθηκε λόγω της αναστολής των λειτουργιών των Δικαστηρίων στα πλαίσια της λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της διασποράς της νόσου covid-19 και επαναπροσδιορίσθηκε οίκοθεν για την αναγραφόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο και κατά την εκφώνησή της από το σχετικό πινάκιο την τελευταία ως άνω δικάσιμο, ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αιτούντων ανέπτυξε προφορικά τους ισχυρισμούς τους και ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και τις προτάσεις τους.
ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1710, 1711, 1846, 1847, 1848, 1854 και 1856 ΑΚ προκύπτουν τα ακόλουθα: α) κατά τον χρόνο του θανάτου προσώπου η περιουσία του επάγεται αυτοδικαίως στους κληρονόμους, οι οποίοι μπορούν να την αποποιηθούν μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών, που αρχίζει από τότε που έμαθαν την επαγωγή και το λόγο της, β) η αποποίηση αυτή γίνεται με δήλωση στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομίας (βλ. και άρθρο 812 ΚΠολΔ), γ) αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομία, η επαγωγή σε εκείνον που αποποιήθηκε, θεωρείται ότι δεν έγινε και στην περίπτωση αυτή επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί, αν εκείνος που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου και στην τελευταία αυτή περίπτωση η προθεσμία αρχίζει από τη γνώση της αποποίησης του προηγουμένου και της εξαιτίας αυτής κλήση του κληρονόμου. Η προθεσμία αυτή της αποποίησης, η οποία είναι τεσσάρων μηνών, «τρέχει», εφόσον ο νόμος δεν διακρίνει, και κατά προσώπων ανίκανων προς δικαιοπραξία, όμως αυτή αναστέλλεται για όσους λόγους αναστέλλεται και η παραγραφή (άρθρο 255 επ. ΑΚ), μεταξύ των οποίων και η διάταξη του άρθρου 257 παρ. 2 ΑΚ για την συμπλήρωση της παραγραφής μετά την παύση της αναστολής, που όμως, εν προκειμένω, δεν είναι εξάμηνο αλλά τετράμηνο (ΑΠ 493/2003 ΝΟΜΟΣ, ΜΠΘεσ. 18579/2007 Αρμ 2008/1048). Έτσι, γίνεται δεκτό ότι αποτελεί λόγο ανώτερης βίας, που αναστέλλει τη συμπλήρωση της τετράμηνης προθεσμίας, ο χρόνος από τότε που ο νόμιμος αντιπρόσωπος υπέβαλε στο δικαστήριο την αίτηση να του δοθεί η άδεια για αποποίηση, μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση (ΑΠ 338/2004 ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, ΜΠΘεσ. 18579/2007 Αρμ. 2008/1048). Ειδικότερα, ως προς τον ανήλικο η κληρονομία που επάγεται θεωρείται ότι γίνεται αποδεκτή πάντοτε με το ευεργέτημα της απογραφής (άρθρο 1527 ΑΚ) και η αποποίηση υπόκειται στις διατυπώσεις του άρθρου 1625 ΑΚ. Τα γεγονότα της γνώσης της επαγωγής και του λόγου αυτής ερευνώνται αν συντρέχουν στο πρόσωπο του εκπροσωπούντος τον ανίκανο (ΑΠ 493/2003 ΝΟΜΟΣ, ΜΠΡΘεσσ. 28547/2008 ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, ΜΠΑθ 3925/2006 ΝΟΜΟΣ).
Στην προκείμενη περίπτωση, οι δύο πρώτοι αιτούντες, ως ασκούντες από κοινού τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου τους ……….., καθότι το έτερο τέκνο τους-τρίτη αιτούσα ………, ενηλικιώθηκε μετά την κατάθεση της κρινόμενης αίτησης και πριν τη συζήτησή της, εκθέτουν με την κρινομένη αίτησή τους, ότι την 27-02-2020 απεβίωσε στην Αθήνα, ο …………. του …….., κάτοικος εν ζωή ………., πατέρας του 1ου αιτούντος, χωρίς να αφήσει διαθήκη. Ότι ο αποβιώσας, κατά το χρόνο του θανάτου του, κατέλιπε μοναδικό πλησιέστερο συγγενή και εξ αδιαθέτου κληρονόμο του, τον 1° αιτούντα. Ότι ο ως άνω αποποιήθηκε την επαχθείσα σ’ αυτόν κληρονομία και ότι έτσι αυτή επήχθη στο ανήλικο τέκνο του. Ζητούν, δε, να τους χορηγηθεί η άδεια να αποποιηθούν και για λογαριασμό του ως άνω ανήλικου τέκνου τους την επαχθείσα σ’ αυτό κληρονομία, για το λόγο ότι αυτή έχει αυξημένο παθητικό, καθόλου ενεργητικό και ότι, ως εκ τούτου, η άδεια αυτή είναι αναγκαία και ωφέλιμη για τη διοίκηση της περιουσίας του.
Με το ανωτέρω εκτιθέμενο περιεχόμενο και αίτημα, η αίτηση παραδεκτά εισάγεται για να συζητηθεί, κατά την διαδικασία της Εκούσιας δικαιοδοσίας, ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου που είναι αρμόδιο καθ’ ύλη (άρθρα 739 και 740§1 ΚΠολΔ όπως ήδη ισχύουν) και κατά τόπο (797 εδ. α’ ΚΠολΔ). Είναι δε νόμιμη ως προς τους δύο πρώτους αιτούντες, ως ασκούντες από κοινού τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου τους …………., στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1510§1, 1511, 1526-7, 1623, 1625 αρ. 1, 1813, 1846, 1847§1 εδ. α’ και §3 ΑΚ. Ως προς την τρίτη αιτούσα ………, γεννηθείσα την 05-02-2003, η αίτηση είναι απαράδεκτη και απορριπτέα, ελλείψει εννόμου συμφέροντος, διότι, σύμφωνα με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου της στο ακροατήριο και με τις προτάσεις που κατέθεσε, αλλά και από την επισκόπηση του φακέλου της δικογραφίας, αυτή ενηλικιώθηκε την 05-02-2021, ήτοι σε χρόνο μετά την κατάθεση της κρινόμενης αίτησης και πριν από τη συζήτησή της και ως εκ τούτου, μπορεί να προβεί η ίδια σε δήλωση αποποίησης μετά την ως άνω ημερομηνία (05-02-2021), χωρίς να απαιτείται, για το σκοπό αυτό, άδεια του Δικαστηρίου. Πρέπει, επομένως η αίτηση, κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη, να ερευνηθεί περαιτέρω και ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα, δεδομένου ότι, για το παραδεκτό της συζήτησης, έχει τηρηθεί η προδικασία, που προβλέπουν οι διατάξεις του άρθρου 748§§2 και 4 ΚΠολΔ, με την επίδοση αντιγράφου της κρινόμενης αίτησης στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών (βλ. την υπ’ αρ. ……./17-06-2020 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών Κωνσταντίνου Λεράκη).
Από την ένορκη κατάθεση της μάρτυρος των αιτούντων στο ακροατήριο, που περιέχεται στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τους αιτούντες έγγραφα και από την όλη διαδικασία, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Την 27-02-2020 απεβίωσε στο …….., ο …….. του ….., κάτοικος εν ζωή …….., οδός ……….., αρ. …., πατέρας του 1ου αιτούντος, χωρίς να αφήσει διαθήκη. Ο ως άνω αποβιώσας, κατά το χρόνο του θανάτου του, κατέλιπε μοναδικό πλησιέστερο συγγενή και εξ αδιαθέτου κληρονόμο του, το ……….. του …….., γιο του και ήδη 1° αιτούντα. Ο παραπάνω αποποιήθηκε την επαχθείσα σ’ αυτόν κληρονομιά, την 09-03-2020 (βλ. αντίγραφο της υπ’ αριθμ. …/2020 έκθεσης αποποίησης κληρονομίας του αρμόδιου Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Πειραιώς) και έτσι αυτή επήχθη στα τέκνα του ……. και ………… Η ως άνω …….., ενηλικιώθηκε την 05-02-2021 και προέβη και αυτή σε δήλωση αποποίησης της κληρονομιάς την 16-04-2021 (βλ. αντίγραφο της υπ’ αριθμ. …./2021 έκθεσης αποποίησης κληρονομιάς του αρμόδιου Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Πειραιώς). Κατόπιν αυτών, η κληρονομιά επήχθη στο ανήλικο τέκνο των αιτούντων ………., γεννηθέν την 07-10-2005 (βλ. από πιστοποιητικό 29-06-2020 οικογενειακής κατάστασης του Δήμου ……….) και του οποίου αυτοί (1ος και 2η αιτούσα) ασκούν από κοινού τη γονική μέριμνα.
Η τετράμηνη προθεσμία του άρθρου 1847§1 εδ. α’ ΑΚ για το ανωτέρω ανήλικο τέκνο που καλείται εξ αδιαθέτου κατ’ άρθρο 1813, ΑΚ, μετά την αποποίηση του πατέρα και της αδελφής του, ανεστάλη κατ’ άρθρο 1847§3 ΑΚ, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, διότι οι αιτούντες γονείς του, πριν την εκπνοή της, ήτοι την 10-06-2020, κατέθεσαν την κρινομένη αίτηση, με αποτέλεσμα να μην συμπληρωθεί η τετράμηνη προθεσμία της αποποίησης.
Αποδείχθηκε, επίσης, ότι η ανωτέρω κληρονομιά του αποβιώσαντος, δεν έχει ενεργητικό παρά μόνο παθητικό, για το λόγο αυτό, άλλως τε, την αποποιήθηκαν και οι άλλοι έως τώρα κληθέντες κληρονόμοι. Ειδικότερα αποδείχθηκε, ότι ο αποβιώσας δεν είχε ακίνητη περιουσία, ούτε κινητά αξίας. Αντίθετα, είχε οφειλές στο Δημόσιο και σε Πιστωτικό Ίδρυμα, συνολικού ύψους 3.000 ευρώ περίπου. Οι παραπάνω οφειλές δεν έχουν εξοφληθεί και λόγω των τόκων, θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Επειδή, συνεπώς, είναι ασύμφορη για τα ανήλικο τέκνο των αιτούντων η αποδοχή της κληρονομιάς, ακόμη και με το ευεργέτημα της απογραφής, με το οποίο οι ανήλικοι εκ του νόμου αποδέχονται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου είναι προφανώς προς το συμφέρον του να αποποιηθεί και αυτό την πιο πάνω κληρονομία.
Πρέπει, επομένως, η αίτηση να γίνει δεκτή ως βάσιμη και κατ’ ουσία για τους δύο πρώτους αιτούντες ως ασκούντες από κοινού τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου τους ………… και να χορηγηθεί άδεια σ’ αυτούς, με την ως άνω ιδιότητά τους, να αποποιηθούν για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους, την επαχθείσα σ’ αυτό, εξ αδιαθέτου κληρονομιά του παππού του, ………. του ………. και της ………., κατοίκου εν ζωή ………., που απεβίωσε την 27-02-2020.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αίτηση ως προς την τρίτη αιτούσα …………….
ΔΕΧΕΤΑΙ την αίτηση ως προς τους λοιπούς.
ΠΑΡΕΧΕΙ την άδεια στους δύο πρώτους αιτούντες, ως ασκούντες από κοινού τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου τους ………. του ……… και της ………και για λογαριασμό του, να αποποιηθούν την επαχθείσα σ’ αυτό εξ αδιαθέτου κληρονομιά του παππού του, ……… του ……… και της ……., κατοίκου εν ζωή ……., που απεβίωσε την 27-02-2020.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στο Περιστέρι, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, την 17 Ιανουαρίου 2022, χωρίς να παρευρίσκονται οι αιτούντες ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους.