Γράφει η Δικηγόρος – εργατολόγος Παναγιώτα Γούλα | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Ποιες είναι οι υποχρεωτικές αργίες
Κατά την εορταστική περίοδο, η 25η Δεκεμβρίου (Χριστούγεννα), η 26η Δεκεμβρίου (δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων), η 1η Ιανουαρίου (Πρωτοχρονιά) και η 6η Ιανουαρίου (εορτή των Θεοφανίων) έχουν καθοριστεί ως ημέρες υποχρεωτικής αργίας (άρθρο 60, περ. γ’ του ν. 4808/2021), πράγμα που σημαίνει ότι κατά τις ημέρες αυτές απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζόμενων και η λειτουργία των επιχειρήσεων, εκτός αν πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα τις Κυριακές και τις αργίες.
Όποιες από αυτές τις υποχρεωτικές αργίες συμπίπτουν με ημέρα Κυριακή, δεν μετατίθενται σε άλλη ημέρα.
Σημαντικό: Δεν συμψηφίζονται οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας με την ημέρα οφειλόμενης ανάπαυσης (ρεπό), και δεν περιλαμβάνονται στην ετήσια άδεια με αποδοχές.
Πως αμείβεται η απασχόληση του εργαζομένου κατά τις ημέρες αργίας;
Όσον αφορά στην αμοιβή που οφείλει ο εργοδότης στον εργαζόμενο για τις ημέρες αυτές, πρέπει να διακρίνουμε αν πρόκειται για:
α) επιχείρηση που δεν λειτουργεί
Στην περίπτωση αυτή:
i) αμειβόμενοι με ημερομίσθιο: ο αμειβόμενος με ημερομίσθιο εργαζόμενος ο οποίος δεν θα απασχοληθεί, δικαιούται το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιο, χωρίς προσαύξηση.
ii) αμειβόμενοι με μισθό: ο αμειβόμενος με μισθό εργαζόμενος δεν δικαιούται καμία πρόσθετη αμοιβή, πέραν του μηνιαίου μισθού του.
β) επιχείρηση που λειτουργεί
Στην περίπτωση αυτή:
i) αμειβόμενοι με ημερομίσθιο: ο αμειβόμενος με ημερομίσθιο εργαζόμενος ο οποίος θα απασχοληθεί, δικαιούται τόσα ωρομίσθια όσες οι ώρες απασχόλησής του και (επιπλέον) προσαύξηση 75%, η οποία θα υπολογισθεί επί του νομίμου ωρομισθίου του.
ii) αμειβόμενοι με μισθό: ο αμειβόμενος με μισθό εργαζόμενος δικαιούται αμοιβή ίση με τόσα ωρομίσθια όσες οι ώρες απασχόλησής του και (επιπλέον) προσαύξηση 75%, η οποία θα υπολογισθεί επί του νομίμου ωρομισθίου του. Αυτά ισχύουν για την περίπτωση της επιχείρησης που κανονικά δεν λειτουργεί κατά τις Κυριακές και αργίες πλην όμως εν προκειμένω θα λειτουργήσει εκτάκτως και κατ’ εξαίρεση. Αλλιώς, όταν πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν νομίμως κατά τις Κυριακές και αργίες δεν οφείλεται πέραν της προσαύξησης του 75% άλλη αμοιβή διότι η αμοιβή για την απασχόληση κατά την εορτή θεωρείται ότι περιλαμβάνεται στον μηνιαίο μισθό.
Είναι η 2α Ιανουαρίου αργία;
Η 2α Ιανουαρίου δεν ανήκει στις ημέρες υποχρεωτικής αργίας, σύμφωνα με τον νόμο. Ωστόσο, η ημέρα αυτή έχει θεσπιστεί ως εθιμική αργία για τα καταστήματα λιανικού εμπορίου επειδή κατά τη διάρκεια του εορταστικού ωραρίου, τα καταστήματα αυτά παρέμειναν ανοιχτά για τρεις συνεχόμενες Κυριακές.
Ποιες ημέρες θεωρούνται ημιαργίες και ποιους εργαζόμενους επηρεάζουν;
Ο Ν. 1157/1981, καθορίζει τις ημέρες οι οποίες ορίζονται ως ημιαργίες για το σύνολο των εργαζομένων που απασχολούνται στο Δημόσιο, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.
Οι ημέρες ημιαργίας είναι η 24η Δεκεμβρίου (παραμονή των Χριστουγέννων) και η 31η Δεκεμβρίου (παραμονή Πρωτοχρονιάς).
Κατά τις ημέρες αυτές, η εργασία διακόπτεται στις 13.00 για πενθήμερη εργασία ή στις 12.00 για μη πενθήμερη εργασία. Όμως επειδή υπάρχουν διαφορετικά πρωινά ωράρια στο Δημόσιο και τους ΟΤΑ, η συνήθης πρακτική είναι διακόπτεται η εργασία του υπαλλήλου δύο ώρες πριν από τη λήξη της βάρδιας.