Τελευταία ενημέρωση: 19 Ιανουαρίου 2024
Γράφει η Δικηγόρος Μαριλένα Σύψα | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Ο νόμος 5053/2023, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 26-09-2023, φέρνει σημαντικές αλλαγές σε διατάξεις του εργατικού δικαίου, μεταξύ των οποίων και στις τριετίες, τις οποίες επαναφέρει (ξεπαγώνει). Για τη διευκρίνιση των ζητημάτων σχετικά με την επαναφορά των τριετιών, το Υπουργείο Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε και την, υπ’ αριθμ. 88073/06-10-2023, εγκύκλιο.
Τι είναι οι τριετίες
Πρόκειται για επιδόματα προϋπηρεσίας που προβλέπουν αύξηση 10% ανά τριετία.
Τι ίσχυε από τον Φεβρουάριο του 2012 μέχρι τώρα
Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2012, οι τριετίες αναγνωρίζονταν, υπολογίζονταν κανονικά και οδηγούσαν σε αύξηση του μισθού. Με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, υπ’ αριθμ. 6/28-2-2012, ανεστάλη η αναγνώριση και καταβολή της προσαύξησης των τριετιών μέχρι το ποσοστό της ανεργίας να διαμορφωθεί σε ποσοστό κάτω του 10%. Αυτό πρακτικά σήμαινε πως έπαψε να προσμετράται το χρονικό διάστημα ωρίμανσης στην εργασία, άρα δεν ήταν δυνατή συμπλήρωση περαιτέρω χρόνου για τη χορήγηση των σχετικών προσαυξήσεων. Όσοι είχαν προλάβει να θεμελιώσουν τριετίες μέχρι τότε, τις διατηρούσαν ενώ όσοι είχαν ξεκινήσει να εργάζονται πριν από το 2012 αλλά δεν είχαν προλάβει να συμπληρώσουν τον ελάχιστο χρόνο για την απόληψη επιδόματος προϋπηρεσίας (τρία έτη) δεν λάμβαναν καμία μισθολογική προσαύξηση.
Οι αλλαγές που φέρνει ο ν. 5053/2023
Με τον νέο νόμο και συγκεκριμένα με το άρθρο 33, οι τριετίες επανέρχονται. Ωστόσο, υπάρχουν σημεία που πρέπει να προσέξουν οι εργαζόμενοι.
Πότε επανέρχονται οι τριετίες
Οι τριετίες επαναφέρονται (ξεπαγώνουν) την 1η Ιανουαρίου 2024. Σύμφωνα με το άρθρο 33 παρ. 1 «Από την 1η.1.2024 αίρεται η αναστολή της ισχύος διατάξεων νόμων, […], οι οποίες προβλέπουν αυξήσεις μισθών ή ημερομισθίων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων περί υπηρεσιακών ωριμάνσεων, με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας, όπως […] το επίδομα τριετίας […]».
Ποια προϋπηρεσία λαμβάνεται υπόψη και πώς αποδεικνύεται
Ο τρόπος απόδειξης της προϋπηρεσίας εξαρτάται από το περιεχόμενο της Συλλογικής Ρύθμισης Εργασίας στην οποία υπάγεται ο εργαζόμενος, αν υπάρχει. Εάν δεν υπάρχει ή δεν ρυθμίζεται διαφορετικά από Συλλογική Ρύθμιση Εργασίας, ως προϋπηρεσία αναγνωρίζεται αυτή που διανύθηκε στον ίδιο ή σε άλλον εργοδότη.
Σημαντικό: Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνουν οι εργαζόμενοι στην έγκαιρη γνωστοποίηση της προϋπηρεσίας τους στον εργοδότη, προκειμένου να κατοχυρώσουν τα δικαιώματά τους.
Τι δικαιούνται οι εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο
Στις περιπτώσεις των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο, η προσαύξηση αυτή καθορίζεται α) για τους υπαλλήλους με εξαρτημένη σχέση εργασίας, σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως τρεις (3) τριετίες και συνολικά σε ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) για προϋπηρεσία εννέα (9) ετών και άνω ενώ β) για τους εργατοτεχνίτες, με εξαρτημένη σχέση εργασίας σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως έξι (6) τριετίες και συνολικά τριάντα τοις εκατό (30%) για προϋπηρεσία δεκαοκτώ (18) ετών και άνω.
Τι ισχύει αν κάποιος εργαζόμενος αμείβεται με ποσό υψηλότερο του κατώτατου νομοθετημένου μισθού ή ημερομισθίου
Αν οι καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές είναι υπέρτερες των νόμιμων (ελάχιστων) αποδοχών, οι αυξήσεις, οι προσαυξήσεις και τα ποσά εν γένει που προκύπτουν από το ξεπάγωμα των τριετιών, συμψηφίζονται με τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ καταβαλλόμενων και νόμιμων αποδοχών, με την καταβολή της οποίας εξοφλούνται ολοσχερώς ή μερικώς.
Τι ισχύει για τους εργαζόμενους με μερική απασχόληση
Ο χρόνος εργασίας που έχει διανυθεί έως τις 14-02-2012 ή θα διανυθεί μετά την 01-01-2024, με καθεστώς μερικής απασχόλησης, λαμβάνεται κι αυτός υπόψη ως χρόνος προϋπηρεσίας αντίστοιχα με το καθεστώς της πλήρους απασχόλησης. Έτσι, μερική απασχόληση που αντιστοιχεί στον κανονικό ημερήσιο χρόνο του συγκρίσιμου με πλήρη απασχόληση εργαζόμενου, αντιστοιχεί σε μια ημέρα προϋπηρεσίας.
Τι ισχύει για το χρονικό διάστημα από 14/2/2012 έως και την 31/12/2023
Δεν γεννάται καμία αξίωση για αναγνώριση τριετιών το χρονικό διάστημα από 14-02-2012 και έως 31-12-2023, επομένως δεν επιτρέπεται να υπολογιστεί προϋπηρεσία του αντίστοιχου διαστήματος, αφού η ρύθμιση δεν έχει αναδρομική ισχύ.
Τι θα ισχύσει αν το ποσοστό ανεργίας υπερβεί ξανά το 10%
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, από την 1η.1.2027, αν το ποσοστό της ανεργίας υπερβεί το δέκα τοις εκατό (10%) βάσει των στατιστικών στοιχείων που διατίθενται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ., και μέχρι να διαμορφωθεί σε ποσοστό κάτω του δέκα τοις εκατό (10%), αναστέλλεται αυτοδικαίως η ισχύς των διατάξεων που αναφέρονται στην παρ. 1. Περαιτέρω, με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου (αντίστοιχη εκείνης του 2012) μπορεί να αποφασιστούν προϋποθέσεις αναστολής της ισχύος του καθεστώτος των τριετιών με γνώμονα «τη διασφάλιση της σταθερότητας της εθνικής οικονομίας» συνυπολογίζοντας και τα επίπεδα ανεργίας και πληθωρισμού.
Δείτε ολόκληρη την, υπ’ αριθμ. 88073/06-10-2023, εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης εδώ.