Τελευταία ενημέρωση: 2 Απριλίου 2023
Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Καταρχήν άκυρη η απόλυση εγκύου / λεχώνας
Σύμφωνα με τον νόμο απαγορεύεται και είναι απόλυτα άκυρη η απόλυση εργαζομένης από τον εργοδότη της, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, όσο και για το χρονικό διάστημα δεκαοκτώ (18) μηνών μετά τον τοκετό (ή για μεγαλύτερο χρόνο, λόγω ασθένειας που οφείλεται στην κύηση ή τον τοκετό), εκτός εάν υπάρχει σπουδαίος λόγος.
Η προστασία έναντι της απόλυσης ισχύει, επίσης, για τις εργαζόμενες που υιοθετούν τέκνο ηλικίας έως έξι (6) ετών, με χρονική αφετηρία την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια, καθώς και για τις εργαζόμενες που εμπλέκονται στη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, είτε ως τεκμαιρόμενες μητέρες, με χρονική αφετηρία τη γέννηση του παιδιού, είτε ως κυοφόροι.
Σπουδαίος λόγος
Κατ’ αρχάς, ως σπουδαίος λόγος δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να θεωρηθεί ενδεχόμενη μείωση της απόδοσης της εργασίας της εγκύου που οφείλεται στην εγκυμοσύνη.
Σύμφωνα με όσα έχουν κρίνει τα δικαστήρια, ως σπουδαίος λόγος θεωρείται: «…ένα ή περισσότερα περιστατικά τα οποία, με αντικειμενική κρίση θεωρούμενα, καθιστούν στη συγκεκριμένη περίπτωση κατά την καλή πίστη, λαμβανομένων υπόψη και των συναλλακτικών ηθών, μη ανεκτή για τον δικαιούμενο να προβεί στην καταγγελία την παραπέρα συνέχιση της συμβάσεως, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή ανυπαρξία πταίσματος στο πρόσωπο εκείνου κατά του οποίου γίνεται η καταγγελία…». Μάλιστα, σύμφωνα με τη νομολογία, «…η καλή πίστη δεν απαιτείται με κάθε τίμημα και θυσία ανοχή της εργαζόμενης μέχρι τη λήξη των παραπάνω προθεσμιών αλλά θέτει ορισμένα όρια ανοχής, η υπέρβαση των οποίων δικαιολογεί την απαλλαγή από τη συμβατική δέσμευση. Το όριο της θυσίας το οποίο μπορεί ή δεν μπορεί ν’ αξιωθεί ορίζεται από το δικαστήριο στη συγκεκριμένη περίπτωση, ύστερα από ειδική εκτίμηση των ειδικών συνθηκών και τη στάθμη των συγκρουόμενων συμφερόντων των μερών, αφού ληφθεί υπόψη ότι η σύμβαση εργασίας δημιουργεί σχέση προσωπικής συνεργασίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, η έλλειψη των οποίων συνεπάγεται την ακαταλληλότητα της εργαζόμενης για την εργασία που συμφωνήθηκε. Έτσι η ουσιώδης παράβαση των υποχρεώσεων αποτελεί σπουδαίο λόγο καταγγελίας, χωρίς να απαιτείται αναγκαίως και υπαιτιότητα. Αρκεί και ένα μόνο περιστατικό, το οποίο, αντικειμενικώς θεωρούμενο, κατά την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, καθιστά μη ανεκτή την περαιτέρω διατήρηση της εργασιακής σχέσης για τον εργοδότη…».
Μεταξύ άλλων, σπουδαίο λόγο απόλυσης αποτελούν η μη συμμόρφωση της εργαζόμενης στις εντολές και τις οδηγίες του εργοδότη, η επανειλημμένη αδικαιολόγητη απουσία της εργαζόμενης από την εργασία, η δημιουργία επεισοδίων, η καταδίκη για υπεξαίρεση, ο κλονισμός της εμπιστοσύνης του εργοδότη προς το πρόσωπο της εργαζόμενης που οφείλεται στη συμπεριφορά της, η έλλειψη διάθεσης συνεργασίας κ.ά.
Εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος απόλυσης, ο εργοδότης οφείλει να την αιτιολογήσει δεόντως γραπτώς και να προβεί σε σχετική κοινοποίηση και προς τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας. Μόνη, όμως, η παράλειψη της κοινοποίησης αυτής δεν καθιστά άκυρη την απόλυση.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το παραπάνω δικαίωμα του εργοδότη ελέγχεται δικαστικά, ώστε να μην υπάρχουν φαινόμενα καταστρατήγησης των προστατευτικών διατάξεων του νόμου.
Δείτε εδώ δικαστικές αποφάσεις του γραφείου μας σχετικές με απόλυση εγκύου – λεχώνας.