Τελευταία ενημέρωση: 20 Ιουνίου 2023
Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Η ομαδική χορήγηση των ετήσιων αδειών αναψυχής στο προσωπικό, σε χρόνο κατά τον οποίο η επιχείρηση διακόπτει τις εργασίες της (συνήθως κατά τη θερινή περίοδο), αποτελεί μία ιδιαίτερα διαδεδομένη εργοδοτική πρακτική, η οποία δεν προβλέπεται μεν ρητά στη νομοθεσία, ούτε, όμως, απαγορεύεται από τις διατάξεις του α.ν. 539/1945.
Ελλείψει ρητής νομοθετικής ρύθμισης γίνεται δεκτό ότι η ομαδική χορήγηση των ετήσιων αδειών αναψυχής στο προσωπικό, κατά το χρονικό διάστημα που η επιχείρηση θα παραμείνει κλειστή, είναι νόμιμη, εφόσον υπάρχει σχετική συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένων. Όπως κάθε συμφωνία, όμως, έτσι και η συμφωνία αυτή που αφορά στη χορήγηση της άδειας, πρέπει να διέπεται από την καλή πίστη (άρθρο 288 ΑΚ) και να μην αντίκειται στις διατάξεις του α.ν. 539/1945 περί χορήγησης αδειών. Πάντως, τυχόν άρνηση του εργαζόμενου να λάβει την άδειά του εντός του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο η επιχείρηση θα παραμείνει κλειστή για όλο το προσωπικό, προσκρούει στις αρχές της καλής πίστης.
Συναφώς, όταν στην επιχείρηση εφαρμόζεται επί μακρόν και σταθερά η πρακτική της διακοπής των εργασιών της σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο (εντός της θερινής περιόδου) και η παράλληλη χορήγηση των αδειών αναψυχής στο προσωπικό, τότε θεωρείται ότι υπάρχει σιωπηρή συμφωνία εφαρμογής του συστήματος χορήγησης ομαδικών αδειών στο προσωπικό. Και στην περίπτωση αυτή τυχόν άρνηση του εργαζόμενου να λάβει την άδειά του εντός του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος που η επιχείρηση παραμένει κλειστή και όλο το προσωπικό λαμβάνει την άδειά του, προσκρούει στους όρους της σιωπηρής συμφωνίας που έχει συναφθεί, αλλά και στην αρχή της καλής πίστης.
Υποχρέωση ενημέρωσης
Γίνεται δεκτό ερμηνευτικά ότι ο εργοδότης υποχρεούται να ενημερώσει εγκαίρως το προσωπικό της επιχείρησης για την πρόθεσή του να χορηγήσει ομαδικά τις ετήσιες άδειες αναψυχής κατά το χρονικό διάστημα που η επιχείρησή του θα παραμείνει κλειστή. Στην περίπτωση που κάποιος εργαζόμενος έχει ζητήσει και έχει ήδη λάβει την άδειά του πριν από τη χρονική περίοδο της ομαδικής άδειας τότε, αν δεν γνώριζε την παραπάνω πρόθεση του εργοδότη, δικαιούται τις αποδοχές του χρονικού διαστήματος που δεν λειτουργεί η επιχείρηση λόγω της ομαδικής άδειας, σύμφωνα με τις διατάξεις περί υπερημερίας του εργοδότη. Αν, ωστόσο, ο εργαζόμενος ζήτησε και έλαβε άδεια νωρίτερα, παρ’ όλο που γνώριζε εξαρχής και εγκαίρως ότι ο εργοδότης θα προβεί σε ομαδική χορήγηση των αδειών, τότε δεν δικαιούται να λάβει τις αποδοχές του κατά το διάστημα της διακοπής της λειτουργίας της επιχείρησης.
Υποχρέωση χορήγησης των αδειών εντός της θερινής περιόδου
Η ομαδική άδεια του προσωπικού πρέπει να προγραμματίζεται εντός του χρονικού διαστήματος μεταξύ 1ης Μαΐου και 30ής Σεπτεμβρίου αφού, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 α.ν. 539/1945, εντός του χρονικού αυτού διαστήματος πρέπει να χορηγείται η άδεια τουλάχιστον του μισού προσωπικού της επιχείρησης.
Αποδοχές και επίδομα αδείας
Οι αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας προκαταβάλλονται, κατ’ άρθρο 3 παρ. 8 α.ν. 539/1945, και στην περίπτωση εφαρμογής συστήματος ομαδικών αδειών, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται στον εργαζόμενο η οικονομική δυνατότητα να απολαύσει τις διακοπές του. Σημειωτέον, δε, ότι απαγορεύεται ο συμψηφισμός των αποδοχών και του επιδόματος αδείας με τον μισθό, ακόμη κι αν αυτός είναι υψηλότερος των νομίμων αποδοχών.