Τελευταία ενημέρωση: 6 Δεκεμβρίου 2022
Γράφει η Δικηγόρος – εργατολόγος Παναγιώτα Γούλα | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Μπορεί ο εργοδότης να συμψηφίσει απαιτήσεις του με τον μισθό του εργαζόμενου;
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 664 ΑΚ, ο εργοδότης δεν μπορεί να συμψηφίσει οφειλόμενο μισθό με απαίτησή του κατά του εργαζομένου (π.χ. από δάνειο), εφόσον ο μισθός αυτός είναι απολύτως αναγκαίος για τη διατροφή του εργαζομένου και της οικογένειάς του.
Τι μπορεί να θεωρηθεί ως μισθός;
Ως μισθός νοείται κάθε παροχή που καταβάλλει ο εργοδότης κατά τον νόμο ή τη σύμβαση στον εργαζόμενο, ως αντάλλαγμα για την εργασία του ή γενικά ως αμοιβή σ’ αυτόν για τη σχέση εργασίας. Υπό την έννοια αυτή, μισθός θεωρείται οποιαδήποτε παροχή σε χρήμα ή / και σε είδος καταβάλλεται τακτικά και μόνιμα, επί τη βάσει της εργασιακής σχέσης, της συλλογικής σύμβασης, του νόμου ή της κρατούσας συνήθειας.
Στον μισθό εντάσσονται τα δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων, τα επιδόματα αδείας, πολυετίας, οικογενειακά, ανθυγιεινής εργασίας, επικίνδυνης, επιστημονικό, διαχειριστικών λαθών, παραγωγής οι αμοιβές Κυριακής και νυκτερινής εργασίας, υπερεργασίας, νόμιμης τακτικής υπερωριακής απασχόλησης, και γενικά κάθε άλλη παροχή, εφόσον καταβάλλεται τακτικά και νόμιμα.
Ως εκ τούτου, για τις παροχές αυτές ισχύει απαγόρευση συμψηφισμού. Αντιθέτως, η αποζημίωση απόλυσης – ως μη μισθολογική παροχή – υπόκειται κανονικά σε συμψηφισμό.
Τι γίνεται όταν η ανταπαίτηση του εργοδότη απορρέει από ζημία που προξένησε ο εργαζόμενος;
Διαφορετική είναι επίσης η αντιμετώπιση όταν η ανταπαίτηση του εργοδότη απορρέει από ζημία, την οποία προξένησε ο εργαζόμενος δολίως κατά την παροχή της εργασίας του. Στην περίπτωση αυτή αίρεται η ανωτέρω απαγόρευση και είναι επιτρεπτός ο συμψηφισμός.
Αντιθέτως, σύμφωνα με το άρθρο 652 ΑΚ, όπως αυτό τροποποιήθηκε από το άρθρο 49 του Ν. 4611/2019, σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας στον εργοδότη από αμέλεια του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας, προβλέπεται πλέον δυνατότητα απαλλαγής του εργαζομένου από το δικαστήριο (ιδίως σε περίπτωση ελαφράς αμέλειας) ή κατανομής της ζημίας μεταξύ του εργοδότη και του εργαζομένου, με τον καταλογισμό στον εργοδότη της ζημίας που αναλογεί στον επιχειρηματικό του κίνδυνο ή της ζημίας που είναι δυσανάλογη σε σχέση με την ωφέλεια του εργαζομένου από την σύμβαση. Τυχόν συμφωνία μεταξύ του εργοδότη και του εργαζομένου που διευρύνει την ευθύνη του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας του είναι άκυρη (679 ΑΚ).
Μπορεί ο εργοδότης να επιβάλει κατάσχεση στον μισθό για ανταπαίτησή του;
Ο μισθός, εφόσον δεν υπόκειται σε συμψηφισμό, είναι και ακατάσχετος. Επομένως, ο εργοδότης κατ’ αρχήν δεν μπορεί να επιβάλει κατάσχεση στον μισθό του εργαζομένου. Η ως άνω απαγόρευση ωστόσο δεν είναι απεριόριστη αλλά εκτείνεται μόνο στο μέρος, ως προς το οποίο ο μισθός είναι απολύτως αναγκαίος για τη διατροφή του εργαζομένου και της οικογένειάς του.