Τελευταία ενημέρωση: 18 Ιουλίου 2022
Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Οι εργαζόμενοι γονείς, ανεξάρτητα από το είδος δραστηριότητας του άλλου γονέα, ακόμη κι αν ο άλλος γονέας δεν εργάζεται, δικαιούνται, εναλλακτικώς μεταξύ τους, τη χορήγηση αδείας φροντίδας τέκνου.
Η άδεια αυτή χορηγείται για χρονικό διάστημα 30 μηνών από τη λήξη της άδειας μητρότητας ή της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας ή της γονικής άδειας, ως μειωμένο ωράριο. Κατά το παραπάνω διάστημα, ο γονέας που κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού, δικαιούται είτε να προσέρχεται κατά μία ώρα αργότερα είτε να αποχωρεί κατά μία ώρα νωρίτερα κάθε ημέρα από την εργασία είτε να τη διακόπτει κατά μία ώρα ημερησίως, σύμφωνα με την αίτησή του.
Εναλλακτικώς, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο της παρούσας άδειας μπορεί να χορηγείται με άλλους τρόπους, όπως:
α) Μειωμένο ωράριο εργασίας κατά 2 ώρες ημερησίως για τους πρώτους 12 μήνες και κατά 1 ώρα ημερησίως για τους επόμενους 6 μήνες.
β) Πλήρεις ημέρες άδειας, οι οποίες κατανέμονται σε εβδομαδιαία βάση, αντίστοιχου συνολικού αριθμού ωρών, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα του παιδιού.
γ) Ισόχρονη συνεχόμενη άδεια, χορηγούμενη εφάπαξ ή τμηματικώς, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα του παιδιού. Επισημαίνεται ότι τυχόν άρνηση του εργοδότη να χορηγήσει το μειωμένο ωράριο ως ισόχρονη άδεια με αποδοχές μπορεί να κριθεί ως καταχρηστική, κατ’ άρθρο 281 ΑΚ, αν η άρνηση αυτή δεν δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους, αναγόμενους στις αντικειμενικές ανάγκες και το καλώς εννοούμενο συμφέρον της επιχείρησης. Στην περίπτωση που ο εργοδότης αρνείται καταχρηστικώς τη χορήγηση της ισόχρονης συνεχόμενης άδειας, τότε ο/η εργαζόμενος/η μπορεί να προσβάλει δικαστικά την απόφαση και να ζητήσει να υποχρεωθεί ο εργοδότης να του/της χορηγήσει το μειωμένο ωράριο ως ισόχρονη άδεια.
δ) Με όποιον άλλον τρόπο συμφωνούν τα μέρη (π.χ. χρήση του μειωμένου ωραρίου κατά ένα μέρος ως συνεχούς άδειας και κατά το υπόλοιπο σε ώρες για το διάστημα που απομένει).
Στην περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι μισθωτοί, η άδεια χορηγείται έπειτα από κοινές, ως προς το περιεχόμενο, υπεύθυνες δηλώσεις των γονέων προς τον εργοδότη ή τους εργοδότες τους, για το ποιος γονέας εκ των δύο θα κάνει χρήση της άδειας ή, σε περίπτωση που συμφωνούν να τη μοιραστούν, με γνωστοποίηση των συγκεκριμένων χρονικών διαστημάτων που θα κάνει χρήση τμήματος της άδειας ο καθένας τους. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους εργαζόμενους σχετικές βεβαιώσεις.
Η άδεια φροντίδας τέκνου λογίζεται ως χρόνος εργασίας και χορηγείται με αποδοχές.
Σε περίπτωση μερικής απασχόλησης η άδεια φροντίδας χορηγείται κατ’ αναλογία του ημερήσιου χρόνου εργασίας.
Επισημαίνεται ότι και οι θετοί και ανάδοχοι γονείς δικαιούνται να λάβουν την άδεια φροντίδας τέκνου από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και εφόσον το τέκνο δεν έχει συμπληρώσει την ηλικία των 8 ετών.
Σε περίπτωση διαζυγίου, διάστασης ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του, την άδεια φροντίδας τέκνου λαμβάνει ο εργαζόμενος γονέας, που έχει την επιμέλεια του παιδιού, εκτός αν οι γονείς συμφωνήσουν διαφορετικά.
Σημειωτέον ότι την άδεια αυτή δικαιούνται όλοι οι εργαζόμενοι γονείς, φυσικοί, θετοί, ανάδοχοι, καθώς και οι τεκμαιρόμενες μητέρες του άρθρου, που αποκτούν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, οι οποίοι απασχολούνται, με σχέση πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού το μειωμένο ωράριο δικαιούται και η παρένθετη, αλλά και η αποκτώσα μητέρα (άρθρο 37 ν. 4808/2021).