Τελευταία ενημέρωση: 19 Ιανουαρίου 2024
Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Στην εργασιακή πραγματικότητα συμβαίνει ορισμένες φορές ο εργοδότης, που θέλει να απολύσει έναν εργαζόμενό του χωρίς να του καταβάλει τη νόμιμη αποζημίωση, να αναγγέλλει δήλωση δήθεν οικειοθελούς αποχώρησής του στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ».
Αυτό γίνεται συνήθως με δύο τρόπους: Είτε ο εργοδότης υφαρπάζει την υπογραφή του εργαζόμενου επί του εγγράφου της οικειοθελούς αποχώρησης (λ.χ. εξαναγκάζοντάς τον να υπογράψει ή παραπλανώντας τον πως το έγγραφο έχει διαφορετικό περιεχόμενο από το πραγματικό, πρακτική ιδιαίτερα διαδεδομένη όταν ο εργαζόμενος δεν γνωρίζει τη γλώσσα), είτε του κοινοποιεί εξώδικη δήλωση, με την οποία τον ενημερώνει ότι έχει γίνει οικειοθελής αποχώρηση και, στη συνέχεια, αναγγέλλει την υποτιθέμενη οικειοθελή αποχώρηση στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ».
Τι προβλέπει ο νόμος για την αναγγελία της οικειοθελούς αποχώρησης
Σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 38 του Ν 4488/2017 περί της ηλεκτρονικής αναγγελίας της οικειοθελούς αποχώρησης του μισθωτού, όπως ισχύει: «1. Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγέλλει, με ηλεκτρονική υποβολή των σχετικών εντύπων που προβλέπονται στην υπ` αρ. 40331/13.9.2019 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (Β` 3520) στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» (Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ) του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κάθε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης εργαζομένου ή αυτοδίκαιης λύσης της δοκιμαστικής περιόδου ή συναινετικής λύσης της σύμβασης εργασίας, όπως εθελουσία έξοδος, ή καταγγελίας σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου ή λήξης σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου το αργότερο τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες από την ημέρα αποχώρησης του εργαζομένου ή καταγγελίας της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου ή λήξης της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου ή κάθε άλλης περίπτωσης λύσης ή λήξης της σύμβασης εργασίας. 2. Η αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης του εργαζομένου συνοδεύεται υποχρεωτικά από ηλεκτρονικά σαρωμένο έντυπο υπογεγραμμένο ιδιοχείρως από τον εργοδότη και τον εργαζόμενο ή από έγγραφο που φέρει ηλεκτρονική υπογραφή τους ή έγγραφο ψηφιακά βεβαιωμένο και από τους δύο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – ΕΨΠ), σύμφωνα με το άρθρο 27 του ν. 4727/2020 (Α` 184), περί της έκδοσης εγγράφων μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης. 3. Η αδικαιολόγητη (αυθαίρετη) αποχή του εργαζομένου από την εργασία για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) συναπτών εργάσιμων ημερών μπορεί να θεωρηθεί ως καταγγελία της σύμβασης εκ μέρους του, εφόσον προηγουμένως έχει παρέλθει επιπλέον χρονικό διάστημα πέντε (5) συναπτών εργάσιμων ημερών από την υποχρεωτική όχλησή του από τον εργοδότη του, η οποία α) αναρτάται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και β) αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο γραπτό τρόπο. Στην περίπτωση αυτή, ο εργοδότης υποχρεούται, την επόμενη εργάσιμη ημέρα της λήξης του διαστήματος του πρώτου εδαφίου, να αναγγείλει την οικειοθελή αποχώρηση του εργαζομένου στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, χωρίς να απαιτείται η υπογραφή του εργαζομένου».
Τι έχουν κρίνει τα δικαστήρια
Όπως έχει κριθεί, το έγγραφο της οικειοθελούς αποχώρησης του εργαζόμενου μπορεί να απορριφθεί ως αποδεικτικό μέσο από το Δικαστήριο – ακόμη κι αν έχει τηρηθεί από τον εργοδότη η παραπάνω διαδικασία – μεταξύ άλλων, στις εξής περιπτώσεις: α) όταν ο εργαζόμενος είναι αλλοδαπός, δεν γνωρίζει καλά την ελληνική γλώσσα και, συνακόλουθα, δεν μπορούσε να διακρίνει αν ήταν αληθές ή ψευδές το περιεχόμενο του εγγράφου που υπέγραψε, β) όταν ο εργαζόμενος, πριν λάβει χώρα η υποτιθέμενη παραίτηση, είχε προβεί σε επίσχεση εργασίας, συνεπώς δεν απείχε αδικαιολόγητα από τη θέση του και γ) όταν ο εργαζόμενος δεν είχε εκδηλώσει πρόθεση να παραιτηθεί, αντιθέτως είχε ανάγκη τη θέση του.
Τι δικαιούται ο εργαζόμενος
Η προπεριγραφείσα εργοδοτική τακτική της αναγγελίας ψευδούς οικειοθελούς αποχώρησης του εργαζόμενου ισοδυναμεί με άτακτη (χωρίς προειδοποίηση) καταγγελία της σύμβασης εργασίας από πλευράς εργοδότη (απόλυση), η οποία θεωρείται άκυρη, αφού έγινε χωρίς να καταβληθεί η οφειλόμενη αποζημίωση απόλυσης. Στην περίπτωση αυτή, ο εργαζόμενος δικαιούται να αξιώσει αποδοχές υπερημερίας λόγω άκυρης απόλυσης, καθώς και επαναπασχόληση ή, διαζευκτικά, αποζημίωση απόλυσης.
Τα ίδια δικαιώματα έχει ο εργαζόμενος και όταν πράγματι έλαβε χώρα οικειοθελής αποχώρησή του, αλλά ο εργοδότης δεν τήρησε τη διαδικασία που προαναφέρθηκε.
Δείτε αποφάσεις του γραφείου μας σχετικές με ψευδή δήλωση οικειοθελούς αποχώρησης