Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Η καταβολή των επιδομάτων (δώρων) εορτών προβλέπεται από την ΥΑ 19040/1981, που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του ν. 1082/1990.
Δικαιούχοι
Δώρο Πάσχα δικαιούνται να λάβουν όλοι οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα με σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου, πλήρους ή μερικής απασχόλησης.
Τρόπος υπολογισμού
Το ποσό που δικαιούται να λάβει κάθε εργαζόμενος για δώρο Πάσχα, εξαρτάται από το χρονικό διάστημα απασχόλησής του.
Έτσι, αν ο εργαζόμενος εργάστηκε καθ’ όλο το χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου έως την 30ή Απριλίου, τότε, αν αμείβεται με μισθό, δικαιούται να λάβει για δώρο Πάσχα μισό μηνιαίο μισθό, ενώ, αν αμείβεται με ημερομίσθιο, δικαιούται να λάβει δεκαπέντε (15) ημερομίσθια.
Στην περίπτωση, όμως, που ο εργαζόμενος δεν εργάστηκε καθ’ όλο το παραπάνω χρονικό διάστημα (από 1ης Ιανουαρίου έως την 30ή Απριλίου), αλλά μόνο τμήμα αυτού, τότε θα του καταβληθεί τμήμα (αναλογία) του δώρου Πάσχα, που ισούται με 1/15 του μισού μηνιαίου μισθού ή με ένα (1) ημερομίσθιο για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο, για κάθε οκτώ (8) ημέρες διάρκειας της εργασιακής σχέσης στο διάστημα αυτό.
Πρέπει να σημειωθεί ότι στο παραπάνω χρονικό διάστημα διάρκειας της εργασιακής σχέσης συνυπολογίζονται οι ημέρες ασθενείας για τις οποίες ο εργαζόμενος δεν επιδοτήθηκε από ασφαλιστικό οργανισμό, το χρονικό διάστημα άδειας τοκετού και λοχείας, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο εργαζόμενος σπουδαστής έλαβε σπουδαστική άδεια, καθώς και ο χρόνος συμμετοχής σε νόμιμη απεργία. Αντιθέτως, δεν συνυπολογίζονται ο χρόνος στράτευσης, οι ημέρες αυθαίρετης απουσίας από την εργασία, οι ημέρες άδειας άνευ αποδοχών, οι ημέρες απουσίας από την εργασία με ειδική άδεια μητρότητας και γονική άδεια, καθώς και οι ημέρες απουσίας του εργαζόμενου λόγω ασθενείας, για τις οποίες, ωστόσο, ο εργαζόμενος επιδοτήθηκε από ασφαλιστικό οργανισμό.
Ο μερικώς απασχολούμενος εργαζόμενος δικαιούται να λάβει δώρο Πάσχα, πλην όμως μειωμένο, ανάλογα με τη διάρκεια της απασχόλησής του.
Βάση υπολογισμού του καταβλητέου στον εργαζόμενο δώρου Πάσχα αποτελούν οι πράγματι καταβαλλόμενες σ’ αυτόν τακτικές αποδοχές.
Συνεπώς, αν ο μισθός που λαμβάνει στην πραγματικότητα ο εργαζόμενος είναι μεγαλύτερος από τον μισθό που αναφέρεται στη σύμβασή του, το ποσό που δικαιούται για δώρο Πάσχα πρέπει να υπολογιστεί με βάση τον (μεγαλύτερο) μισθό που λαμβάνει στην πραγματικότητα.
Στην έννοια των τακτικών αποδοχών περιλαμβάνονται ο μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και κάθε άλλη παροχή, εφόσον καταβάλλεται από τον εργοδότη ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας σε τακτική βάση ή κατ’ επανάληψη σε ορισμένα χρονικά διαστήματα (λ.χ. επίδομα ισολογισμού, επίδομα τροφής, αμοιβή υπερεργασίας ή υπερωρίας εφόσον δίνεται σε τακτική βάση κ.ά.). Στις τακτικές αποδοχές συνυπολογίζεται και το επίδομα αδείας. Για τον λόγο αυτόν, ο εργαζόμενος θα λάβει το δώρο Πάσχα προσαυξημένο με την αναλογία του επιδόματος αδείας, που ανέρχεται σε 0,04166. Με βάση αυτά, εργαζόμενος που αμείβεται με μηνιαίο μισθό ύψους 1.000 ευρώ, μαζί με την προσαύξηση του συντελεστή αδείας, θα λάβει για δώρο Πάσχα το ποσό των 520,83 ευρώ.
Ύψος δώρου Πάσχα 2024
Με βάση την ΥΑ 25058/2024 (ΦΕΚ 1974, τεύχος Β΄ της 29.3.2024), αναπροσαρμόστηκε ο νόμιμος κατώτατος μισθός και το νόμιμο κατώτατο ημερομίσθιο, για πλήρη απασχόληση, τόσο για τους υπαλλήλους όσο και τους εργατοτεχνίτες όλης της χώρας.
Έτσι, από την 1η Απριλίου 2024, ο κατώτατος μισθός για τους υπαλλήλους ορίστηκε στα 830,00 ευρώ (μικτά), και για τους εργατοτεχνίτες το κατώτατο ημερομίσθιο ορίστηκε στα 37,07 ευρώ.
Η αύξηση αυτή επηρεάζει και το δώρο Πάσχα, για τον υπολογισμό του οποίου λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικά καταβαλλόμενες αποδοχές των τελευταίων δεκαπέντε (15) ημερών πριν από τη χορήγησή του.
Ως εκ τούτου, το δώρο Πάσχα υπολογίζεται για έναν υπάλληλο, αμειβόμενο με τον νόμιμο κατώτατο μισθό, σε 432,29 ευρώ, ενώ για έναν εργατοτεχνίτη, αμειβόμενο με το νόμιμο κατώτατο ημερομίσθιο, σε 579,22 ευρώ.
Συμψηφισμός
Το δώρο Πάσχα οφείλεται και στους εργαζόμενους που λαμβάνουν αποδοχές ανώτερες των νομίμων. Πάντως, είναι δυνατό να συμφωνηθεί εκ των προτέρων μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου ότι το δώρο θα συμψηφίζεται με ανώτερες των νομίμων συμβατικές αποδοχές. Η συμφωνία αυτή πρέπει να είναι γραπτή και ειδική, υπό την έννοια ότι απαιτείται να προσδιορίζεται σ’ αυτήν το τμήμα των επιπλέον των νομίμων αποδοχών που αντιστοιχεί στην εν λόγω αξίωση.
Χρόνος καταβολής του δώρου Πάσχα
Το δώρο Πάσχα καταβάλλεται τη Μεγάλη Τετάρτη κάθε έτους. Φέτος το δώρο Πάσχα είναι καταβλητέο την 1η Μαΐου 2024. Φυσικά, ο εργοδότης έχει την ευχέρεια να καταβάλει το δώρο και νωρίτερα από την ημερομηνία αυτή.
Σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής του δώρου, ο εργοδότης καθίσταται υπερήμερος, παράλληλα, δε, μπορεί να υποβληθεί σε βάρος του μήνυση για μη καταβολή αποδοχών (ν. 2336/1995 και ν. 3996/2011).
Τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται όλο και συχνότερα το φαινόμενο ο εργοδότης να καταβάλλει στην τράπεζα το ποσό που αντιστοιχεί στο δώρο Πάσχα, ζητώντας, όμως, από τον εργαζόμενο να του επιστρέψει τα χρήματα τοις μετρητοίς. Η πρακτική αυτή είναι φυσικά παράνομη και κάθε εργαζόμενος που γίνεται δέκτης τέτοιων αξιώσεων μπορεί να απευθύνεται στην Επιθεώρηση Εργασίας και στην αστυνομία.