Τελευταία ενημέρωση: 18 Ιουλίου 2022
Γράφει ο Δικηγόρος – εργατολόγος Δημήτρης Βλαχόπουλος | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Όταν ο εργοδότης κάνει απολύσεις επικαλούμενος οικονομοτεχνικούς λόγους, όπως την αναδιοργάνωση της επιχείρησης και την ανάγκη μείωσης του προσωπικού για λόγους οικονομίας, η απόφαση (επιλογή) του εργοδότη να αντεπεξέλθει με τον τρόπο αυτόν στην επικαλούμενη οικονομική κρίση δεν ελέγχεται από τα δικαστήρια. Ελέγχονται, όμως, αφενός ο αιτιώδης σύνδεσμος της επιλογής του με την απόλυση κάθε εργαζομένου και αφετέρου τα κριτήρια επιλογής του εν λόγω εργαζομένου ως απολυτέου.
Με άλλα λόγια, σε πρώτη φάση, ελέγχεται αν πραγματικά συντρέχουν οι επικαλούμενοι από τον εργοδότη, οικονομικής ή τεχνικής φύσης λόγοι, που καθιστούν αναγκαία τη μείωση του προσωπικού και, στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι οι λόγοι αυτοί είναι υπαρκτοί, ερευνάται αν η απόλυση μπορεί να αποτραπεί με τη λήψη άλλων ηπιότερων μέτρων, όπως η μετάθεση του εργαζομένου σε άλλη κενή θέση, η κατάργηση της υπερωριακής απασχόλησης, η μερική απασχόληση, η δυνατότητα εξακολούθησης της απασχόλησης του εργαζομένου με τροποποίηση, έστω και δυσμενή, των όρων εργασίας. Κριτήριο, δηλαδή, για τη νομιμότητα της απόλυσης είναι αν αυτή χρησιμοποιείται ως έσχατο μέσο. Αυτό διότι ο εργοδότης υποχρεούται, μεταξύ περισσότερων και εξίσου αποτελεσματικών μέσων, να επιλέξει το λιγότερο επαχθές για τον εργαζόμενο. Τα παραπάνω ισχύουν εφόσον κατά τον χρόνο της απόλυσης υπάρχουν άλλες κενές θέσεις και ο εργαζόμενος, είναι κατάλληλος να απασχοληθεί σε κάποια από τις θέσεις αυτές. Μάλιστα, ο εργοδότης πρέπει, πριν από την απόλυση, εφόσον υπάρχει κενή θέση και ο εργαζόμενος είναι κατάλληλος για αυτήν, να προτείνει στον εργαζόμενο να απασχοληθεί στην κενή αυτή θέση, αλλιώς η απόλυση κινδυνεύει να κριθεί καταχρηστική.
Κατά το δεύτερο στάδιο ελέγχου, ερευνάται η ορθή ή μη επιλογή του απολυτέου, με βάση αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία πρέπει να βρίσκονται εντός των ορίων που επιβάλλει η καλή πίστη, με σκοπό να επιλεγεί προς απόλυση ο εργαζόμενος εκείνος που πλήττεται λιγότερο από την απώλεια της θέσης εργασίας. Η επιλογή του απολυτέου πρέπει να γίνεται σε σύγκριση με άλλους, απασχολούμενους στην επιχείρηση, εργαζόμενους, τους οποίους θα μπορούσε να αντικαταστήσει. Η επιλογή θα γίνει μεταξύ εργαζομένων που ανήκουν στην ίδια επαγγελματική κατηγορία και ειδικότητα. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι η απόδοση του εργαζόμενου, η αρχαιότητα, η ηλικία, τα οικογενειακά βάρη, η οικονομική κατάσταση, η δυνατότητα εξεύρεσης νέας εργασίας κ.λπ.