Γράφει η Δικηγόρος – εργατολόγος Παναγιώτα Γούλα | Δικηγορικό γραφείο εργατικού δικαίου Δημήτρης Βλαχόπουλος & συνεργάτες
Ο νόμος ορίζει ρητά τις ημέρες κατά τις οποίες επιτρέπεται η προαιρετική λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων και, ως εκ τούτου, η απασχόληση των εργαζομένων σε αυτά, κατά τις Κυριακές. Η απασχόληση των εργαζομένων αυτών είναι νόμιμη και αμείβεται σύμφωνα με τις κοινές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, που ορίζουν πρόσθετη αμοιβή για εργασία κατά τις Κυριακές.
Ποιες Κυριακές του χρόνου είναι επιτρεπτή η απασχόληση των εμποροϋπαλλήλων
1) Σύμφωνα με τα αρ. 16 Ν. 4177/2013, αρθ. 108, Ν. 4314/2014 και αρ. 49, Ν. 4472/2017 επιτρέπεται η λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων κατά την πρώτη Κυριακή από την έναρξη των εκπτωτικών περιόδων.
Σύμφωνα με τον Ν. 4177/2013 επιτρέπεται η πώληση εμπορευμάτων ή η παροχή υπηρεσιών με μειωμένες τιμές 4 φορές τον χρόνο, ως εξής:
α) Τακτικές εκπτώσεις: Από τη δεύτερη Δευτέρα του Ιανουαρίου μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου και από τη δεύτερη Δευτέρα του Ιουλίου μέχρι το τέλος του Αυγούστου.
β) Ενδιάμεσες εκπτώσεις: Το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου και το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, εκτός κι αν υπάρξει απόφαση του οικείου αντιπεριφερειάρχη για άλλη ημερομηνία. Επισημαίνεται ότι κατά τη διάρκεια των ενδιάμεσων εκπτώσεων επιτρέπεται η λειτουργία των καταστημάτων μία -την πρώτη- Κυριακή του εκπτωτικού διαστήματος.
Στη δεύτερη περίπτωση του άρθρου, ήτοι στις ενδιάμεσες εκπτώσεις, ορίζεται ότι σε περίπτωση που αυτές καταργηθούν, οι δύο εργάσιμες Κυριακές θα μεταφερθούν σε άλλες χρονικές περιόδους.
2) Τις δύο Κυριακές πριν από την ημέρα των Χριστουγέννων καθώς και την τελευταία Κυριακή κάθε έτους.
3) Την Κυριακή των Βαΐων.
4) Τις Κυριακές που εμπίπτουν στο χρονικό διάστημα από Μάιο έως και Οκτώβριο κάθε έτους, για συγκεκριμένες περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης.
Συγκεκριμένα, επιτρέπεται η λειτουργία των καταστημάτων κατά τα ανωτέρω: α) στον Δήμο Αθηναίων και β) σε περιοχές του Δήμου Πειραιά, της Περιφερειακής Ενότητας Νοτίου Τομέα Αθηνών, του ιστορικού κέντρου Θεσσαλονίκης, όπως ορίζεται στην υπουργική απόφαση 3046/51009/1994, καθώς και στην περιοχή γύρω από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και στο Επιχειρηματικό Πάρκο Γιαλού – Άγιος Δημήτριος – Πύργος στον Δήμο Σπάτων της Περιφέρειας Αττικής, όπως οριοθετείται στην απόφαση ΠΕΧΩ οικ. 1516/Φεντ. επεκτ./05/9.3.2005.
Ο νόμος αφήνει αρκετά μεγάλα περιθώρια αναπροσαρμογής των ανωτέρω δίνοντας στον κατά τόπο αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη το δικαίωμα να εκδίδει, μετά από διαβούλευση με τοπικούς και συλλογικούς φορείς, απόφαση με την οποία ορίζονται περιοχές, στις οποίες επιτρέπεται προαιρετικά η λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων και άλλες Κυριακές, πλην των ως άνω αναφερομένων λαμβανομένων υπόψη των τοπικών ιδιαιτεροτήτων που σχετίζονται με την οικονομική δραστηριότητα της περιοχής. Η απόφαση του Αντιπεριφερειάρχη μπορεί να αναθεωρείται ετησίως τον μήνα Δεκέμβριο και ισχύει για το επόμενο έτος από τη δημοσίευσή της. Σε περίπτωση μη έκδοσης απόφασης διατηρείται σε ισχύ η προηγούμενη ρύθμιση μέχρι την αντικατάστασή της από νεότερη.
Εξαιρείται από τη δυνατότητα λειτουργίας η δεύτερη Κυριακή του μήνα Αυγούστου, ενώ σε περίπτωση που συμπίπτει με επίσημη αργία, η εξαίρεση μετατίθεται την προηγούμενη Κυριακή.
Αναπληρωματική ανάπαυση για εργασία την Κυριακή
Οι εργαζόμενοι οι οποίοι εργάζονται την Κυριακή πάνω από πέντε ώρες, δικαιούνται να λάβουν αναπληρωματική εβδομαδιαία ανάπαυση (ρεπό) διαρκείας είκοσι τεσσάρων ωρών σε άλλη εργάσιμη ημέρα της αμέσως επόμενης εβδομάδας.
Κατ’ εξαίρεση, οι απασχολούμενοι κατά τις Κυριακές που εμπίπτουν στις εκπτωτικές περιόδους μπορούν να λάβουν την ημέρα αναπληρωματικής ανάπαυσης και την εβδομάδα που προηγείται της Κυριακής αυτής (αρ. 25 Ν. 4208/2013).
Το δικαίωμα για λήψη 24ωρης αναπληρωματικής ανάπαυσης δεν θεμελιώνεται στο πρόσωπο των εργαζόμενων που απασχολούνται για λιγότερες από πέντε ώρες. Ωστόσο, στους εργαζόμενους αυτούς δίνεται η δυνατότητα να ζητήσουν ισόχρονη ανάπαυση σε άλλη εργάσιμη ημέρα (αρ. 10, παρ.1, Β.Δ. 748/1966).